Je noemt het doorzetten. Het is volhouden tegen beter weten in.
Je zit weer in die vergadering waar je allang wist dat je grens bereikt was. Toch bleef je zitten. Toch nam je nog een taak aan. Toch zei je "geen probleem" terwijl er wel een probleem was, in jou, ergens in je keel.
Achteraf noem je dat doorzettingsvermogen. Volhouden. Niet opgeven. Het klinkt als een eigenschap waar je trots op mag zijn, en op de momenten dat het je iets oplevert, is dat ook zo. Maar er is een ander moment. Het moment waarop je allang weet dat het je meer kost dan het je oplevert en je toch doorgaat. Dat is geen doorzettingsvermogen meer. Dat is een reflex die ooit een functie had en die functie nu allang niet meer klopt met wat er werkelijk gebeurt.
Je weet dit al. Dat is het lastige. Je hebt het waarschijnlijk al vaker bij jezelf gezien. Je merkte het in je lichaam voordat je het kon benoemen, die zwaarte, die vermoeidheid die niet weggaat met slapen. Je hebt er misschien met een coach of therapeut over gepraat, een boek gelezen, jezelf voorgenomen het anders te doen. En op een rustige avond, met tijd om na te denken, lukt dat ook. Dan zie je het helder. Dan weet je precies wat je zou moeten zeggen, wat je zou moeten loslaten.
En dan zit je weer in die vergadering.
Waarom weten niet hetzelfde is als veranderen
Je begrijpt het inmiddels prima. Dat is nooit het probleem geweest. Inzicht en gedrag bewegen zich alleen op een ander tempo. Je inzicht is bewust en weloverwogen. Je terugval is automatisch en is er al voordat je inzicht er überhaupt bij kan. Op het moment dat de druk oploopt wint niet je kennis. Wint het systeem dat ooit is gebouwd om je veilig te houden.
Want dat is wat doorzetten voor jou is geworden. Geen keuze, maar een strategie. Ergens vroeg heb je geleerd dat stoppen, opgeven of nee zeggen risico met zich meebrengt: afwijzing, het gevoel er niet bij te horen, het gevoel dat je tekortschiet. Doorgaan was de veiligste optie. Het werkte ook. Je kreeg waardering, resultaten, een positie waarin mensen op je konden rekenen. Dus bleef je het doen.
Doorzetten is een strategie, geen eigenschap
De strategie zelf was nooit het probleem. Dat hij nooit is bijgesteld, is dat wel. Je systeem draait nog op de instellingen van toen je klein was, terwijl je leven allang is veranderd. Wat je vroeger beschermde, kost je nu je energie, je relaties en soms zelfs je gezondheid. En omdat het zo vertrouwd voelt, herken je het niet als patroon. Je noemt het gewoon wie je bent.
Wat er nodig is om het los te koppelen
Hier zit het kantelpunt. Niet in nog een inzicht, nog een boek, nog een gesprek waarin je het nog scherper kunt benoemen. Je kunt het al benoemen. Wat ontbreekt is geen kennis. Wat ontbreekt is een interventie op de laag waar die strategie is ontstaan, zodat je systeem zelf een ander antwoord leert geven op het moment dat de druk oploopt. Niet via harder je best doen. Via de oude reflex loskoppelen van de plek waar hij is vastgezet.
Dat gebeurt niet door er nog een keer over te praten. Je hebt de analyse al. Wat je nodig hebt is dat iemand met je meegaat naar de laag waar het patroon vastzit, en het daar daadwerkelijk verandert. Hoe langer je wacht, hoe vertrouwder de reflex wordt en hoe meer het je kost, in je lichaam, in je relaties, in wie je durft te zijn als niemand het ziet.
Waar in jouw leven noem jij het nog doorzetten, terwijl je allang weet dat het je meer kost dan het je oplevert? Als je klaar bent om daar niet nog een keer over na te denken maar het echt te doorbreken, weet je me te vinden.
